UPI ફ્રોડથી સાવધાન: નકલી એપ બતાવશે ‘Payment Successful’, પણ ખાતામાં નહીં આવે રૂપિયા
ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ વધવાની સાથે UPI આધારિત છેતરપિંડીના નવા કિસ્સાઓ પણ સામે આવી રહ્યા છે. ઠગો અસલ UPI એપ જેવી દેખાતી નકલી એપનો ઉપયોગ કરીને પેમેન્ટ થઈ ગયાનો ખોટો ભ્રમ ઊભો કરી શકે છે. આવી એપમાં ‘Payment Successful’નો મેસેજ અને પેમેન્ટનો સાઉન્ડ પણ સંભળાઈ શકે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં રકમ વેપારી કે અન્ય વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં જમા થતી નથી.
નકલી UPI એપથી ઊભો થાય છે ખોટો ભરોસો
ઠગો લોકપ્રિય UPI એપ જેવી દેખાતી નકલી એપ અથવા પેમેન્ટ સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરી શકે છે. QR કોડ સ્કેન કર્યા બાદ પેમેન્ટ સફળ થયાનું દર્શાવીને સામેની વ્યક્તિને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવે છે. ખાસ કરીને દુકાનદારો, નાના વેપારીઓ અને રોજિંદા વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકોને આવી છેતરપિંડીમાં નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે.
UPI માત્ર સ્ક્રીનશોટ કે સાઉન્ડ પર વિશ્વાસ ન કરો
પેમેન્ટ મળ્યાનો સ્ક્રીનશોટ, ‘Payment Successful’ મેસેજ અથવા સાઉન્ડ નોટિફિકેશનને અંતિમ પુરાવો માનવો નહીં. પેમેન્ટની પુષ્ટિ કરવા માટે પોતાના UPI એપની ટ્રાન્ઝેક્શન હિસ્ટ્રી, બેંક બેલેન્સ અથવા બેંક સ્ટેટમેન્ટમાં રકમ જમા થઈ છે કે નહીં તે તપાસવું જરૂરી છે.
જો ટ્રાન્ઝેક્શન હિસ્ટ્રીમાં રકમ દેખાતી ન હોય તો પેમેન્ટ મળ્યું હોવાનું માનીને માલ અથવા સેવા આપવાની ઉતાવળ ન કરવી.
UPI વાપરતી વખતે આ સાવચેતી રાખો
UPI PIN કોઈની સાથે શેર ન કરો.
પૈસા મેળવવા માટે UPI PIN નાખવાની જરૂર પડતી નથી.
પેમેન્ટ કરતા પહેલાં રિસીવરનું નામ અને UPI ID ચકાસો.
UPI એપ માત્ર અધિકૃત એપ સ્ટોરમાંથી જ ડાઉનલોડ કરો.
અજાણી લિંક અથવા વધારે કેશબેકના લોભમાં એપ ડાઉનલોડ ન કરો.
શંકાસ્પદ QR કોડ અથવા પેમેન્ટ રિક્વેસ્ટ અંગે સાવચેત રહો.
ફોન અને UPI એપમાં લોક અથવા બાયોમેટ્રિક સુરક્ષા રાખો.
નિયમિત રીતે બેંક એકાઉન્ટ અને UPI ટ્રાન્ઝેક્શન હિસ્ટ્રી તપાસતા રહો.
શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન દેખાય તો તરત કાર્યવાહી કરો
બેંક ખાતામાં કોઈ અજાણ્યું અથવા શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન જોવા મળે તો તાત્કાલિક સંબંધિત બેંકનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બન્યા હોય તો ભારતમાં 1930 હેલ્પલાઇન પર જાણ કરી શકાય છે અને National Cyber Crime Reporting Portal પર ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.
UPI પેમેન્ટ સુવિધાજનક છે, પરંતુ દરેક પેમેન્ટની વાસ્તવિક પુષ્ટિ પોતાના બેંક ખાતા અથવા અધિકૃત UPI એપમાંથી કરવી સૌથી સુરક્ષિત રીત છે. નાની સાવચેતીથી નકલી પેમેન્ટ અને UPI ફ્રોડથી થતું મોટું નુકસાન ટાળી શકાય છે.
