શબ્દસંકલન :- નિકિતા સક્સેના
અતાથ મહાસાગર છે
આ પૃથ્વીલોક પર નું સ્વર્ગ…
ક્યાંક ગંગા તો ક્યાંય યમુના
નો કિનારો છે આ સ્વર્ગ…
દરિયાઇ મહાસાગરની સુરક્ષાની જરૂરિયાત અંગે જાગૃતિ લાવવા દર વર્ષે ૮ જૂને વિશ્વ મહાસાગર દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે વિશ્વના બુધીજીવીઓ પાણીને વધુ ને વધુ પ્રદૂષણથી બચાવવા હાકલ કરે છે. આ દિવસે, વિશ્વ મહાસાગર દિવસની યુથ સલાહકાર સમિતિ, વિશ્વભરના યુવાનોને સામેલ કરવા માં આવે છે અને માર્ગદર્શન આપવા માટે મુખ્ય ભૂમિકા નિભાવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ, વિશ્વવ્યાપી સ્થિરતા વિકાસ લક્ષ્યોના અમલીકરણને સમર્થન આપે છે, અને સમુદ્ર અને તેના સંસાધનોના સંચાલનમાં લોકોના હિતને પ્રોત્સાહન આપે છે.
વિશ્વ મહાસાગર દિનની શરૂવાત મૂળરૂપે ૧૯૯૨ માં કેનેડાના આંતરરાષ્ટ્રીય સેન્ટર ફોર ઓશન ડેવલપમેન્ટ (આઇકોડ) અને ઓશન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ Canadaf કેનેડા (ઓઆઈસી) દ્વારા પૃથ્વી સમિટમાં – બ્રાઝિલમાં યુએન પર્યાવરણ અને વિકાસ પર સંમેલન (યુએનસીઇડી) દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું હતું . આ અવલોકનને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ૨૦૦૮ માં સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપવામાં આવી હતી.
યુએન વર્લ્ડ મહાસાગર દિવસ 2021 થીમ “એક સ્થિર મહાસાગર માટે નવીનતા છે.” નવીનતા લાંબા ગાળાના ઉકેલો માટેની નવી પદ્ધતિઓ અને વિચારોની રજૂઆત સાથે સંબંધિત છે. 2021 થી 2030 દરમિયાન ચાલનારી યુએન ડિકેડ ઓફ ઓશન સાયન્સ, જે XNUMX થી XNUMX સુધી ચાલશે, આ વર્ષની થીમ સંબંધિત છે, તે વૈજ્ scientific સંશોધન અને નવીન તકનીકીઓ વિકસાવવા આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારને મજબૂત બનાવશે, જે સમુદ્ર વિજ્ ઓફ ની જરૂરિયાતોને જોડી શકે છે. ત્યારબાદના વર્લ્ડ ઓશન સપ્તાહ દરમિયાન યોજાનારી ઘટનાઓ તકનીકી, સિસ્ટમો, ગ્રાહક ઉત્પાદનો, નાણાં અને વૈજ્ ધનિક સંશોધન સહિતની કેટેગરીમાં નવીનતાઓની શોધ કરશે અને બતાવશે કે આ નવીનતાઓને કેવી રીતે લાગુ કરી શકાય. આ વર્ષે યુએન વર્લ્ડ મહાસાગર દિવસની ઉજવણી ઓશનિક ગ્લોબલ સાથેની ભાગીદારીમાં બનાવવામાં આવેલી વર્ચુઅલ ઇવેન્ટ તરીકે થશે.
અવકાશથી પૃથ્વીને “વાદળી આરસ” તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે. શા માટે જાણો છો..?
કારણ કે મોટાભાગના પૃથ્વી સમુદ્ર દ્વારા આવરી લેવામાં આવે છે. હકીકતમાં પૃથ્વીની લગભગ ત્રણ ક્વાર્ટર (71% અથવા 140 મિલિયન ચોરસ માઇલ) એક મહાસાગર છે.
અલબત્ત, દરિયામાં આપણામાંના કોઇપણ સમય પહેલાંની તારીખો છે, તેથી કોઈ પણ જાણે નહીં કે સમુદ્ર કેવી રીતે ઉદ્દભવે છે, પરંતુ એવું માનવામાં આવે છે કે તે પૃથ્વી પર પાણીની વરાળથી આવ્યાં છે. જેમ જેમ પૃથ્વી ઠંડુ થઈ જાય તેમ, આ જળ બાષ્પ આખરે બાષ્પીભવન, વાદળો રચ્યાં અને વરસાદને કારણે થયો. લાંબા સમયથી, પૃથ્વીની સપાટી પર નીચાણવાળા સ્થળોમાં વરસાદ પડ્યો, પ્રથમ મહાસાગરોની રચના કરી. જેમ જેમ પાણી જમીનથી ચાલી રહ્યું હતું તેમ, મીઠાના પાણીનું નિર્માણ કરનાર ક્ષાર સહિત ખનિજોને પણ કબજે કર્યા હતા.
પૃથ્વી પર મીઠું પાણી ક્યારેક ક્યારેક-ક્યારેક “સમુદ્ર” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે ખરેખર, વિશ્વના તમામ મહાસાગરો એક સાથે જોડાયેલા છે. ત્યાં પ્રવાહ, પવન, ભરતી અને મોજાં છે, જે આ જગતનાં સમુદ્રોની આસપાસ પાણીનું પ્રસાર કરે છે. પરંતુ ભૂગોળને થોડી સરળ બનાવવા માટે, મહાસાગરોનું વિભાજન અને નામકરણ કરવામાં આવ્યું છે.
તે મહાસાગરો નીચે મુજબ છે
▪️ પેસિફિક મહાસાગર : પેસિફિક મહાસાગર એ સૌથી મોટું મહાસાગર છે અને પૃથ્વી પર સૌથી મોટો એક ભૌગોલિક લક્ષણ છે. તે ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકાના પશ્ચિમ દરિયાકિનારે પૂર્વમાં, એશિયાના દરિયાકિનારા, અને પશ્ચિમમાં ઓસ્ટ્રેલિયા, અને દક્ષિણમાં દક્ષિણી મહાસાગર (2000) વધુ નવા નામવાળી છે.
*એટલાન્ટીક મહાસાગર : એટલાન્ટિક મહાસાગર પેસિફિક મહાસાગર કરતાં નાના અને છીછરું છે અને પશ્ચિમ, યુરોપ અને આફ્રિકાને ઉત્તરમાં ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા, ઉત્તરમાં આર્કટિક મહાસાગર અને દક્ષિણમાં દક્ષિણ મહાસાગરથી બંધાયેલ છે.
▪️ હિંદ મહાસાગર : ધ હિંદ મહાસાગર ત્રીજા સૌથી મોટા મહાસાગર છે. તે પૂર્વથી પશ્ચિમ, એશિયા અને ઑસ્ટ્રેલિયા, અને દક્ષિણમાં દક્ષિણ મહાસાગર સુધી બાઉન્ડ છે.
▪️ સધર્ન, અથવા એન્ટાર્કટિક, મહાસાગર : ધ સધર્ન મહાસાગર 2000 માં આંતરરાષ્ટ્રીય હાઈડ્રૉગ્રાફિક સંગઠન દ્વારા એટલાન્ટિક, પેસિફિક અને ભારતીય મહાસાગરના ભાગોમાંથી નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. આ ચોથું સૌથી મોટું મહાસાગર છે અને એન્ટાર્કટિકાની આસપાસ છે. તે દક્ષિણ અમેરિકા, આફ્રિકા અને ઑસ્ટ્રેલિયાના ભાગો દ્વારા ઉત્તરમાં ઘેરાયેલું છે
▪️ આર્કટિક મહાસાગર :
ધ આર્ક્ટિક મહાસાગર સૌથી નાનું સમુદ્ર છે. તે મોટાભાગે આર્કટિક સર્કલની ઉત્તરે આવેલું છે અને યુરોપ, એશિયા અને ઉત્તર અમેરિકા દ્વારા બંધાયેલ છે.