ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ચાર મહિનામાં ઉત્તર પ્રદેશે દેશના મોટા રાજ્યોમાં સૌથી ઓછો ખર્ચ કર્યો છે. બેંક ઓફ બરોડાના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે 1,23,919 કરોડના બજેટમાંથી UPએ માત્ર 12,764 કરોડ જ ખર્ચ્યા છે જે 10.3% છે. 2021-22માં યુપીએ 96,481 કરોડ ખર્ચ્યા હતા જ્યારે બજેટનું લક્ષ્ય 1.14 લાખ કરોડ હતું. દેશના 26 રાજ્યો પર તૈયાર કરાયેલા રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ નાણાકીય વર્ષમાં રાજ્યોએ 6.92 લાખ કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરવાના હતા, પરંતુ અત્યાર સુધી માત્ર 1.01 લાખ કરોડ રૂપિયા જ ખર્ચાયા છે. આ લક્ષ્યાંકના 14.7 ટકા છે. કેન્દ્ર સરકારે પ્રથમ 4 મહિનામાં 2.08 લાખ કરોડનો ખર્ચ કર્યો છે, જે કુલ રકમના 27.8% છે, જે રૂ. 7.5 લાખ કરોડના લક્ષ્યાંક સામે છે.
જો કે, રૂ. 7.5 લાખ કરોડમાં રાજ્યોને આપવામાં આવેલી રૂ. 1.40 લાખ કરોડની લોનનો સમાવેશ થાય છે. કુલ ખર્ચમાં 9 રાજ્યોનો હિસ્સો 65% છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સરકારી કંપનીઓએ બજેટનો માત્ર 28% ખર્ચ કર્યો છે. તેમના ખર્ચનું બજેટ 6.62 લાખ કરોડ રૂપિયા છે. તેમાંથી 1.84 લાખ કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. દેશનો વિકાસ દર લગભગ 7% છે.
ખર્ચમાં ગુજરાત બીજા અને મધ્યપ્રદેશ ત્રીજા ક્રમે છે
બજેટમાં કેરળ 27.6 % સાથે સૌથી વધુ ખર્ચ કરનાર છે. ગુજરાત 25.1 % સાથે બીજા અને મધ્યપ્રદેશ 24.7 % સાથે ત્રીજા ક્રમે છે. તમિલનાડુએ 20 ટકા અને કર્ણાટકમાં 18.5 % ખર્ચ કર્યો છે. 10 %થી ઓછો ખર્ચ કરનારાઓમાં મણિપુરે 9.5 %, આંધ્રપ્રદેશે 6.6 %, ત્રિપુરાએ 3.4 %, મિઝોરમમાં 1.1 % અને સિક્કિમે તેના બજેટનો એક % પણ ખર્ચ કર્યો નથી.
નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા મહિનામાં વધારે ખર્ચ
રાજ્યોનો ટ્રેન્ડ દર્શાવે છે કે, મોટા ભાગનો ખર્ચ નાણાકીય વર્ષના અંતિમ મહિનામાં કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ગયા નાણાકીય વર્ષમાં, મહારાષ્ટ્રે તેના નિયત બજેટ કરતાં વધુ ખર્ચ કર્યો. નાણાકીય વર્ષ 2021-22 માં, 22 માંથી 13 રાજ્યો તેમના મૂડી ખર્ચ બજેટને પહોંચી વળવામાં સક્ષમ ન હતા. 9 રાજ્યોએ નિયત બજેટ કરતાં વધુ ખર્ચ કર્યો હતો.